Kobiety w Włókiennictwie

Przemysł włókienniczy od samego początku opierał się w dużej mierze na pracy kobiet, czy to w Anglii, Francji, Chinach, czy właśnie w Polsce. A w szczególności w  Łodzi, zwaną polskim Manchesterem, która stała się największym ośrodkiem przemysłu włókienniczego w Królestwie Polskim i drugim po Moskwie centrum włókiennictwa w Imperium Rosyjskim.

Praca włókniarki była ciężka. Włókniarki pracowały w olbrzymim hałasie, unoszącym się wszędzie pyle i temperaturach blisko 40° C. Ich praca była nisko płatna. Ale była. Na przełomie XIX/XX wieku, praca byłą luksusem. Ta ciężka, pomimo że przemyśle lekkim praca dawała kobietom poczucie niezależności. Nieocenione  było też wtedy poczucie wspólnoty z innymi pracownicami, które dawało nadzieję na lepsze jutro.

W XX wieku kobiety pracujące w przemyśle włókienniczym zaczęły walczyć o swoje prawa. Praca kobiet doprowadziła ostatecznie do wprowadzenia nowych przepisów. Także rewolucja obyczajowa ma w niej swoje początki. To włókniarkom zawdzięcza się odbudowany po II wojnie światowej łódzki przemysł. Wtedy też w Łodzi w 1945 roku powstał Instytut Włókiennictwa.

W latach 90. XX wieku nastąpił niemal całkowity upadek przemysłu włókienniczego. Przemiany ustrojowe i gospodarcze pogrzebały tradycyjny łódzki przemysł, a w raz z nim złamały wiele biografii kobiet.

W powszechnej świadomości krąży opinia, że przemysł włókienniczy w Łodzi upadł i już się nie podniósł. Jednak nie jest to zgodne ze stanem faktycznym. Po 1989 roku włókiennictwo restrukturyzowało się samo, bez pomocy rządu, bez subwencji, bez dotacji. Przemysł włókienniczy zmienił się dzięki pomysłowości i determinacji przedsiębiorców, zaradności pracowników i kreatywności naukowców – jak żaden inny. Podejmowane wtedy w Instytucie Włókiennictwa prace w znacznej części polegały na udoskonalaniu działających w przedsiębiorstwach technologii i procesów.

Ponieważ zmienił się przemysł włókienniczy zmieniła się też rola kobiet. Teraz, są odpowiedzialne za wdrażanie nowych technologii, nowych materiałów. Wszystkie zakłady badawcze Instytutu Włókiennictwa są prowadzone przez kobiety.

Ich sylwetki i osiągnięcia postaramy się przybliżyć w nadchodzących tygodniach.

 

Zdjęcie: Fotografia grupowa pracowników ZPB Ludwik Geyer S.A. 1936 r. (fot. zbiory Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi)